Ανθρακοδεσμευτική Γεωργία στην Κύπρο: Από την ανάπτυξη στην εφαρμογή μέσω του έργου CARBONICA
Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου CARBONICA – Carbon Initiative for Climate-resilient Agriculture διοργανώθηκε το CARBONICA Cyprus Policy Masterclass, σήμερα, Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου 2026, στη Δημοσιογραφική Εστία, στην Αγλαντζιά, με θέμα «Ανθρακοδεσμευτική Γεωργία στην Κύπρο: Από την Ανάπτυξη στην Εφαρμογή – Διάλογος για την Ενίσχυση του Πλαισίου Πολιτικής».
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τους Κύπριους εταίρους του έργου CARBONICA: το Κέντρο Αριστείας ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗΣ, τον Παναγροτικό Σύνδεσμο Κύπρου, το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και τη Cellock Ltd.
Τις εργασίες χαιρέτισε ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, κ. Χρίστος Σενέκης, ο οποίος αναφέρθηκε στις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η γεωργία, μεταξύ των οποίων η κλιματική αλλαγή, η λειψυδρία, η πίεση στους φυσικούς πόρους και η υποβάθμιση των εδαφών. Όπως τόνισε: «Η ανθρακοδεσμευτική γεωργία μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Μέσα από κατάλληλες γεωργικές πρακτικές μπορεί να συμβάλει στην αύξηση και διατήρηση του οργανικού άνθρακα στο έδαφος, στη βελτίωση της υγείας και της γονιμότητάς του και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου». Ο Υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι στόχος είναι η ανάπτυξη ενός πλαισίου που θα στηρίζει την υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι αυτές είναι εφαρμόσιμες και οικονομικά βιώσιμες για τους παραγωγούς.
Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης ο Καθηγητής Διόφαντος Χατζημιτσής, Διευθύνων Σύμβουλος του Κέντρου Αριστείας ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗΣ, ο κ. Αναστάσης Γιαπάνης, Γενικός Γραμματέας του Παναγροτικού Σύνδεσμου Κύπρου, και ο κ. Γιαννάκης Γαβριήλ, Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας και Φυσικών Πόρων.
Ο Καθηγητής Διόφαντος Χατζημιτσής αναφέρθηκε στον ρόλο της έρευνας, της καινοτομίας και των ψηφιακών τεχνολογιών στη μετάβαση προς μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική γεωργία. Ο κ. Αναστάσης Γιαπάνης ανέδειξε την ανάγκη ενεργού συμμετοχής των παραγωγών και υιοθέτησης πρακτικών και κινήτρων που ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες της κυπριακής γεωργίας. Από την πλευρά του, ο κ. Γιαννάκης Γαβριήλ υπογράμμισε τον ρόλο της θεσμικής και πολιτικής στήριξης στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του γεωργικού τομέα και στην προώθηση βιώσιμων γεωργικών πρακτικών.
Στη συνέχεια, η Δρ Μαρία Πραντσίδου, Ερευνήτρια του Κέντρου Αριστείας ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗΣ, παρουσίασε το έργο CARBONICA, τις δράσεις και τα αποτελέσματα του, καθώς και τη συμβολή του στη σύνδεση της επιστημονικής έρευνας, της τεχνολογικής καινοτομίας, της γεωργικής πρακτικής και της πολιτικής για την προώθηση της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας.
Ακολούθησαν δύο εξειδικευμένες θεματικές συζητήσεις:
- Το Πάνελ Ι, με συντονίστρια τη Δρ Χριστιάνα Παπούτσα (Ανώτερη Ερευνήτρια και Αναπληρώτρια Συντονίστρια του Τμήματος Περιβάλλοντος και Κλίματος του Κέντρου Αριστείας ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗΣ), επικεντρώθηκε στη δημιουργία ενός υποστηρικτικού πλαισίου. Στο πάνελ συμμετείχαν ο κ. Δημήτρης Σκουρίδης (Επικεφαλής Επιστήμονας της Κυπριακής Δημοκρατίας) με θέμα «Από την Κλιματική Πρόκληση στην Εθνική Στρατηγική Καινοτομίας», ο Ομότιμος Καθηγητής Γεώργιος Ζαλίδης (Επιστημονικός Διευθυντής του i-BEC), ο Καθηγητής Διόφαντος Χατζημιτσής και η κα Χαρά Χριστοδούλου (Γεωπόνος, Phassouri Plantations).
- Το Πάνελ ΙΙ, με συντονιστή τον Ομότιμο Καθηγητή Γεώργιο Ζαλίδη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης / i-BEC), επικεντρώθηκε στην κλιμάκωση της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας, την πολιτική, τη διακυβέρνηση και την αγορά. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Δρ Γιώργος Παπαδαυίδ εκπροσωπόντας τον κ. Ανδρέα Γρηγορίου, Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, ο κ. Ελευθέριος Δημητρίου (Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών – ΚΟΑΠ), η κα Στέλλα Λιγγή (Γεωπόνος), ο κ. Σάββας Μαλιώτης (Αγροοικονομολόγος και Διευθυντής της A.M. Φιλαγροτική Συμβουλευτική Λτδ) και ο κ Ανδρέας Ανδρέου εκπροσωπόντας τον Καθηγητή Ανδρέα Αναγιωτό (Γραφείο Μεταφοράς Τεχνογνωσίας InECoE του Κέντρου Αριστείας ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗΣ).
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την αξιολόγηση των συστάσεων και τη σύνθεση των βασικών συμπερασμάτων που προέκυψαν από τις δύο θεματικές συζητήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός σαφούς και υποστηρικτικού πλαισίου για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία στην Κύπρο, το οποίο θα συνδυάζει την επιστημονική τεκμηρίωση με πρακτικές και οικονομικά βιώσιμες λύσεις για τους παραγωγούς.
Μεταξύ των βασικών θεμάτων που αναδείχθηκαν ήταν ότι σε πρακτικό επίπεδο, θα ήταν καλό να εξεταστεί η ανάπτυξη ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ανθρακοδεσμευτική Γεωργία, το οποίο θα συνδέει τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις με τις ιδιαίτερες ανάγκες της Κύπρου και θα οργανώνει σταδιακά τη μετάβαση από την έρευνα και τα πιλοτικά έργα στην ευρύτερη εφαρμογή. Τονίστηκε η ανάγκη για αξιόπιστα και οικονομικά εφαρμόσιμα συστήματα παρακολούθησης, αναφοράς και επαλήθευσης (MRV), η αξιοποίηση της Παρατήρησης Γης και των ψηφιακών τεχνολογιών, η ενίσχυση της εκπαίδευσης και των γεωργικών συμβουλευτικών υπηρεσιών, καθώς και η ανάπτυξη κατάλληλων κινήτρων που θα διευκολύνουν την υιοθέτηση των σχετικών πρακτικών από τους παραγωγούς.
Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της καλύτερης σύνδεσης της έρευνας και της καινοτομίας με την εφαρμογή σε πραγματικές συνθήκες, της αξιοποίησης διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων και της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων αρχών, ερευνητικών φορέων, παραγωγών, συμβούλων και της αγοράς.
Μέσα από τον διάλογο επιβεβαιώθηκε ότι η μετάβαση από τα πιλοτικά έργα στην ευρύτερη εφαρμογή της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας απαιτεί συντονισμένη δράση, αξιόπιστη επιστημονική τεκμηρίωση και ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις της εκδήλωσης θα αξιοποιηθούν στο πλαίσιο του έργου CARBONICA για την περαιτέρω υποστήριξη του διαλόγου και της ανάπτυξης προτάσεων πολιτικής για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία στην Κύπρο.
Σχετικά με το έργο CARBONICA:
Το έργο CARBONICA («Carbon initiative for climate-resilient agriculture») χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» (Horizon Europe). Στόχος του είναι η δημιουργία ενός Κόμβου Αριστείας (Excellence Hub) για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία (carbon farming), συνδέοντας τα οικοσυστήματα καινοτομίας της Ελλάδας, της Κύπρου και της Βόρειας Μακεδονίας με σκοπό την προώθηση καινοτόμων λύσεων και πρακτικών για μια γεωργία περισσότερο ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο CARBONICA, τις δράσεις και τα αποτελέσματά του, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του έργου:
https://carbonica-hub.eu
